Hef fyrir nokkru flutt mig á nýjan stað í bloggheimi:

http://www.blogg.visir.is/kristinn

Ég hef flutt mig á nýjan stað í bloggheimi. Gat aldrei fellt mig við þetta umhverfi hér. Til dæmis gat Opera vafrinn minn ekki talað við bloggkerfið sem er nóg til að gera hvern mann gráhærðan ..eða gráhærðari.

Eftir að hafa lesið bókina Putin´s Russia eftir blaðakonuna Önnu Politkovskayu tekur maður alvarlega kenningar um að póitísk öfl í Moskvu hafi staðið að baki morðinu á Litvinenko, en honum var    byrlað geislavirkt eitur í tei á Millenium hótelinu í Lundúnum. Engar sannanir hafa komið fram um ábyrgð manna Pútins á þessu verki en sú mynd er ófögur sem Politkovskaya dregur upp af spillingunni í Rússlandi þar sem gömlu félagar forsetans innan KGB fá frítt spil - spillingin er allsráðandi.

Leigumorðingjar skutu Önnu til bana í október s.l. en áður hafði henni verið byrlað eitur í tebolla. Hún lifði það tilræði af og hélt áfram hetjulegu starfi við að fletta ofan af rotnum innviðum landsins, mannréttindabrotum og glæpum. A.m.k. fimmtán aðrir blaðamenn hafa verið myrtir í Rússlandi á síðustu tveimur árum og þó að Anna hafi fallið fyrir byssukúlum í lyftu í eigin heimahúsi eru dæmi um morð með eitri. Félagi Önnu á blaðinu Novaya Gazeta Yuri Shchekochikhin var byrlað Thallium, Yuri var jafnóvinsæll og Anna og jafngagnrýninn á KGB klíkuna í kringum Pútin (en KGB hefur skipt um kennitölu og kallast nú FSB eða Öryggisþjónusta ríkisins).

Við lesturinn á Putin´s Russia eftir Önnu verður maður verulega uggandi um þróun mála í landinu en einnig fullur aðdáunar á hugrekki þessarar blaðakonu í áralangri baráttu hennar. Þar var hvergi slakað á í þeirri viðleitni að leiða í ljós sannleikann um samfélagsbrestina. Bókin vitnar um það hvernig hún er óþreytandi við að grafa upp uppýsingamola, - litlu púslin sem smám saman mynda heilstæða mynd. Óþreytandi í sannleikans leit við verulegar óvinsældir gerspilltra valdhafa – og óstöðvandi, nema með vélbyssuskothríð leigumorðingja.

Morðið á Önnu Politkovskayu leiðir hugann að örlögum annarar konu og blaðamannahetju, Veronicu Guerin, sem skotin var til bana í bíl sínum fyrir tæpum tíu árum. Umfjöllun hennar um yfirgang glæpaflokka Írlands og úrræðaleysi stjórnvalda kostuðu hana lífið. Anna og Veronica voru frábærir blaðamenn sem lögðu - í bókstaflegri merkingu - allt í sölurnar fyrir starfið.

Hugsjónakonur sem á að minnast.

Ég hef nýlokið við að lesa magnaða frásögn Jóns lærða Guðmundssonar af fjöldamorðinu á Basknesku skipbrotsmönnunum árið 1615. Ég hallast að því að með skrifunum hafi Jón sett sig á stall sem fyrsti rannsóknarblaðamaður Íslands. Það má ímynda sér að Jóni hafi ofboðið svo grimmdin og lítilmennskan í Ara sýslumanni í Ögri og hans liði að nauðsynlegt hafi verið að setja sannleikann á blað. Titill skrifa Jóns er merkilegur "Sönn frásaga af spanskra manna skipbroti og slagi". Bendir allt til þess að Jóni hafi blöskrað ranfærslurnar um þessi grimmdarverk þegar murkað var lífið úr 31 baska að nauðsynlegt hafi verið að rétta hlut þeirra með sannri frásögn. Baskarnir misstu skip sín þegar hafís rak að landi.

Jón er trúverðugur í frásögunni. Hann byggir hana á heimildarmönnum og gerir grein fyrir því þegar þeim ber ekki saman. Hann var lengi sakaður um að draga taum Baskanna en við lesturinn verður það ekki séð og tíundar Jón að þeir hafi gerst sekir um hnupl og annað smálegt en fáránlegt er að telja það réttlætingu fyrir ógeðfelldri framgöngu manna sýslumanns. Jón lærði virðist hafa þekkt til spánverjanna og ekki að undra þar sem hvalveiðar þeirra við landið höfðu staðið í nokkurn tíma og voru þeir með vinnslustöðvar í landi eins og fornleifauppgröftur og rannsóknir Ragnars Edvardssonar og Magnúsar Rafnssonar hafa leitt í ljós.

Í sannri frásögn rekur Jón í smáatriðum hvernig Marteinn skipstjóri, leiðtogi Baskana, var veginn. Marteinn hafði gefist upp eftir að glæpahópur Ara hafði lofað að þyrma lífi hans og mannana. En þar sem hann er á hnjánum stökkva menn til og höggva til hans. Hittu þeir hann illa og hlaut skipstjórinn sár af en ekki banvænt. Hleypur hann þá til sjávar og legst til sunds en "hetjur" Ara í Ögri skjóta út báti og byrja að grýta hann á sundi. Endar svo með því að einn nær að hálfrota hann. Segir svo í Sannri frásögu:

"Hönum var síðan til lands fleytt og að öllu afklæddur. Þar var prestur vor viðstaddur og segir sér vera minnilegt bæði hreysti hans og so harðleg hermanna atferð. Þegar hans búkur lá nú alnakinn í loft upp, en hann rumdi við og lygndi augunum, stakk einn inn hjá bringspölunum ristandi svo í rykk einum í sköp niður, en maðurinn hafði harðlegana viðkippzt, hrokkið saman og komizt uppá fjórar fætur. Voru þá innyflin út úr krofinu, sem von var, og var það hans síðarsta hræring. Hermenn hlógu þá og settu háð að. Margir höfðu að þust að sjá innan manninn, en blóð það bannaði. Síðan var Marteins krof fram flutt og niður í djúp sökkt."

Valdsmenn kunna því oftar en ekki illa þegar sannleikurinn er sagður um þá. Eftir þessi skrif Jóns lærða var hann flæmdur stað úr stað þar til hann var dæmdur í útlegð. Í Kaupmannahöfn fékk hann þó stuðning þarlendra manna við að sjóta málinu til konungs sem felldi úrskurðinn úr gildi. Væntanlega ekki í fyrsta sinn sem konugi hefur blöskrað yfirgangur íslensku valdastéttarinnar gagnvart alþýðu manna.

Þá, sem nú, eiga menn erfitt með að horfast í augu við sannleikann þegar hann kemur valdsmönnum illa eða særir þjóðarstolt. Frásaga Jóns gerir hvorttveggja og hafa skrif hans efalítið verið úthrópuð sem níð um Ara í Ögri og hans menn. Ef Jón væri blaðamaður í dag hefði hann líklegast fengið yfir sig vandlætingargusu með yfirlýsingum um "mannorðsmorð", "kengúruréttarhöld" eða "aftöku í beinni". Auk þess örugglega fordæmdur fyrir alltof grafískar lýsingar á ódæðunum.

Ef til vill hefur lítið breyst að grunni til frá 1615.

Ég verð að hæla kollegum mínum í Kompási fyrir góðan þátt um barnaníðinga í kvöld. Þetta var góð blaðamennska og notkun tálbeitu í þessum tilviki var fullkomlega réttlætanleg. Barnaníðingum á ekki að sýna neina miskunnsemi, - svo einfallt er það. Það fyllist allt eðlilegt fólk viðbjóði yfir viðurstyggilegum glæpum þeirra og réttlætanlegri grimmd gagnvart þeim.

Samfélag sem getur ekki verndað börnin sín er brotið samfélag og það bera allir ábyrgð á því að Ágúst barnaníðingur getur gert tilraun til brots gegn barni á meðan hann er enn að afplána þungan dóm. Dóm sem byggist á því að Ágúst sé einn af ólæknanlegum níðingum. Ég segi ólæknanlegur því enn hef ég ekki rekist á neitt óyggjandi fræðilegt mat á því að hægt sé að lækna menn með barnahneigð á háu stigi. Ef það er vafi eiga börnin okkar að njóta vafans.

Fyrir áratug, á meðan ég var fréttaritari í New York, tók ég viðtal við Andrew Vachss, lögfræðing, rithöfund og baráttumann gegn barnaníðingum. Stórmerkilegur maður sem meðal annars barðist gegn kynlífstúrisma í Tælandi þar sem börn eru oftar en ekki notuð sem kynlífsþrælar. Baráttan fólst í viðskiptabanni almennings gegn Tælandi (Don´t! Buy! Thai!) og raunar öðrum Asíuríkjum þar sem börn eru hneppt í kynlífsþrælkun. Innan Bandaríkjanna barðist hann gegn viðbjóðinum í eigin umhverfi. Af nógu að taka þar. Hann talaði tæpitungulaust og kallaði níðingana iðulega "maggots" eða öðrum svipuðum nöfnum. Ískaldur kall, með lepp fyrir öðru auga - og hafði séð meira af ýmsu misjöfnu en hann kærði sig um með hinu.

Ég spurði hann þessarar spurningar sem allir spyrja sig að: "hvað á eiginlega að gera við þessa menn?", og svarið var, "engia miskunn". Dauðarefsing, spurði ég. Nei, hann var á móti dauðarefsingum af prinsippástæðum en sagði svo: "Við verðum að meðhöndla þá á sama hátt og geislavirkan úrgang. Við verðum að grafa þá svo djúpt að þeir eitri ekki framar útfrá sér sálarlegu krabbameini." - Lífstíðarfangelsi eða lífstíðargæsla - einangrun frá samfélaginu.

Það er ef til vill erfitt að umbreyta þessu viðhorfi í lagafrumvarp - en þetta viðhorf er góð byrjun að mínu mati.

Mér finnst helgarblað DV ekki ná miklu flugi og velti því fyrir mér hvort sme og nýja skipshöfnin sé að slá á rétta tóninn. Ég fór yfir blaðið og staldraði við fátt. Ég efast einnig um að útlitsbreytingin á blaðinu sé til bóta. Það er búið að ramma allt miklu meira inn í umbrotinu og blaðið verður ekki eins læsilegt fyrir vikið. Það var hress blær á útklipptu myndunum og "lausa" umbrotinu. Trúi því vart að Janus, jafngóður umbrotsmaður og hann er, eigi frumkvæðið að þessu. Mögulega á þetta nýja útlit og áherslur að auka trúverðugleika blaðsins en ég er ekki viss um að menn séu á réttri leið.

Hvað skyldi þjónustustig F merkja? Ég hef ekki hugmynd um það en í merkri grein á opnu Morgunblaðsins í dag er vísað til þessa þjónustustigs F í undirfyrirsögn og í meginmáli. Fjallað er um væntanlega byggð á Glaðheimalandi í Kópavogi og að hún muni valda óviðunandi umferð á gatnamótum Reykjanesvegar og Arnarnesvegar. "Reikna megi með þjónustustigi F á öllum helstu gatnamótum - á öllum annatímum." Það fór um mig! F á öllum annatímum! Ég las því greinina á enda en komst aldrei að því hvað þetta F stendur fyrir og fannst ég hálf snuðaður eftir lesturinn. Nú get ég mér til um að F sé slæmt "þjónustustig" - sé líklega verra en þjónstustig A, B, C, D og E. Þá spyr maður sig hvort það sé til þjónustustig G, H, I, J, K ...eða hvar endar þetta.

Þetta er ekki nógu gott. Þetta er eiginlega þjónustustig F í blaðamennsku - á öllum tímum, annatímum sem öðrum. 

Björn Bjarnason, dómsmálaráðherra og áhugamaður um kalda stríðið svarar Guðna Th Jóhannessyni, sagnfræðingi í Morgunblaðinu í gær og bætir jafnframt við á blogginu sínu bjorn.is. Stendur Björn við það mat sitt að Guðni geri lítið úr því að bandalagsþjóðirnar hafi haft jafn miklar, - ef ekki meiri, áhyggjur af sovéska síldarflotanum og Bjarni Ben faðir hans. Það er ekki hægt að segja að það bætist mikið við af upplýsingum í þessu framlagi Björns.

Ráðherran tekur þó fram að hann hafi nokkra reynslu af því að sitja fundi með hátt settum erlendum ráðamönnum og fjalla þar um varnarmálal og viti jafnframt nokkuð vel hvernig slíkir fundir eru endurspeglaðir í minnisblöðum. Þá gefur Björn lítið fyrir það þó að skjöl frá NATO sem Guðni er að styðjast við stangist á við skjölin sem Björn er að nota og leynast í einkaskjalasafni hans. Nató-minnisblöðin eru bara 8 blaðsíður en minnisblöðin frá tíð Bjarna Ben eru heilar 19 síður, eða eins og Björn skrifar: "Ég hef undir höndum orðrétta frásögn á íslensku af þessum fundi 19. september 1950. Það er alls 19 blaðsíður, og er því nákvæmari heimild um það, sem þarna gerðist en hin stutta útgáfa í skjalasafni NATO." Nokkuð athyglisverður mælikvarði á áreiðanleika heimilda.

Talandi um heimildir. Björn birtir svo í pistli á vefsíðu sinni bjorn.is nýja heimild frá stjórnartíð Bjarna Ben. Þar er á ferð minnispunktar af fundi Bjarna með William Rogers, utanríkisráðherra Bandaríkjanna árið 1969. Fjallað er um heimsókn sovéskra herskipa til Reykjavíkur sem Rogers virðist hafa miklar áhyggjur af samkvæmt því sem lesa má útúr minnispunktunum. Inntakið í greiningu Björns er að þtta skjal sýni að faðir hans hafi ekki verið "nojaður" gagnvart rússahættunni - miklu rólegri yfir þessari heimsókn en utanríkisráðherra Bandaríkjanna. Skjalið verður svo að púðri í skoti á fræðimennina, eins og ég hef getið um í fyrri færsum "Hvað skyldu þeir segja um þessa frásögn Guðni Th. og Jón Ólafsson, sem halda því fram, að íslenska ríkisstjórnin hafi verið hræddari við Rússana en hin bandaríska?"

Nú hefur Valgerður Sverrisdóttir áveðið að opna uppá gátt skjalasöfnin í utanríkisráðuneytinu. Nú má spyrja hvort Björn verður ekki að sýna lit og hleypa mönnum í skjölin í sínu einkasafni. Eða eru þetta ekki opinber plögg?

Sögudeilan um kalda stríðið er orðin framhaldssaga. Söguspekingar halda áfram að deila um yfirofandi innrás sovéska síldarflotans og bráðahættuna af herdeildum kommúnista á Íslandi. Guðni Th. svaraði Birni Bjarnasyni í gær í Mbl og í sama blaði í dag ryðst Jón Ólafsson prófessor fram á ritvöllin og svarar skeytum frá sama Birni. Jón er ekkert að spara höggin. "Við skulum þakka fyrir að Björn er dómsmálaráðherra í lýðræðisríki en ekki einræðisríki", segir Jón í inngansorðum og heldur síðan áfram með að röstyðja það mat sitt að óttinn við "fimmtu herdeild" íslenskra kommúnista hafi verið ástæðulaus. Kenning Björns um þessa herdeild sé "fráleit" - alveg eins og ótti föður hans við sovéska síldarflotann hafi verið ímyndunarveiki.Hættan var aldrei raunveruleg - bara óttinn. Klikkir fræðimaðurinn svo út með því að segja að "..við eigum enn ágætt sýnishorn óttans í ímynduðum herdeildum dómsmálaráðherrans". Það fýkur greinilega í Jón yfir ásökunum í sinn garð sem hann les útúr grein Björns Bjarnasonar. Þessar ásakanir ("sem settar eru fram af ofsa") valda Jóni heilabrotum. Dómsmálaráðherra fær þó heilbrigðisvottorð frá Prófessor Jóni: "Við verðum að hafa það í huga að Björn er ekki einangraður öfgamaður og þaðan af síður er hann sjúklingur." (Er Jón Doktor í sálarfræði og/eða læknisfræði?). "Hann er dómsmálaráðerra landsins og ber sem slíkur ábyrgð á öryggismálum þjóðarinnar". Það verður fróðlegt að sjá andsvar Björns við skrifum Guðna Th og Jóns Ólafssonar. Einna fróðlegast að sjá hvort dómsmálaráðherra mun enn á ný fiska upp fersk gögn úr einkaskjalasafni Bjarna Ben. Hafi einhver haldið að uppgjörið við kalda-stríðsárin yrði þurrt og leiðinlegt fræðamannamas fer sá villu vegar. Það er augljóst að menn eru tilbúnir til að bregða lensum á loft, reka upp heróp og leggja að risum. Þó að þeir kunni að vera vindmyllur í reynd verður þetta hið fróðlegasta sjónarspil.

Deilur um söguna og söguskýringar geta verið skemmtilegar enda segja þær oft meira um þá sem deila en um efnið sem deilt er um. Nú rífast þeir Björn Bjarnason, bloggari og ráðherra, með meiru, og Guðni Th Jóhannesson, sagnfræðingur um meinta innrásarhættu af síldarflota Sovétmanna árið 1950. Guðni greinir frá því í bók að herveldin, bandamenn íslendinga, hafi ekki talið mikla hættu á að sovéskur innrásarher væri vomandi undan ströndum, falinn í flota síldarskipa. Að vísu sendu þeir herskip norður fyrir land til að kíkja á sovéska síldarflotann og komust að því einu að hann veiddi betur en íslenski flotinn.

 

Björn ritar svo langa grein í Mbl. fyrir stuttu og reynir að færa sönnur á að herveldin hafi vissulega haft miklar áhyggjur af hreistraða flotanum. Vísar hann til gagna frá föður sínum, Bjarna Benediktssyni því til stuðnings en þau gögn geymir Björn í sínu einkasafni til að geta gripið til þegar hrekja þarf einhverja vitleysuna frá ungum fræðimönnum sem skilja ekki kalda stríðið. Morgunblaðið tekur svo við boltanum frá sínum fyrrverandi starfsmanni og slær því upp að bandarísk yfirvöld hafi átt frumkvæðið að síldveiðieftirliti bandaríska flotans.

 

En Guðni Th. situr við sinn keip og ritar langa grein í Mbl. í dag til að rökstyðja sitt mál. Þó hann hafi ekki fengið að gramsa í sannleikssafninu í kjallara Björns hefur hann eitthvað fengið að glugga í skjöl bandarískra og breskra stjórnvalda. Telur hann sig færa fullar sönnur á að þrátt fyrir að Bjarni Ben hafi ítrekað lýst miklum áhyggjum af yfirvofandi innrás síldarflotans hafi bandamenn tekið fálega undir þær áhyggjur. Má lesa milli lína hjá Guðna Th. að þetta hafi verið talið jaðra við ofsóknaræði. Engu að síður láta menn til leiðast og senda herskip í skreppitúr norður fyrir Ísland, nánast til þess eins að friða Bjarna sem ítrekað virðist hafa klifað á þessum ótta sínum í samtölum við erlenda sedimenn.

 

Ég gleðst yfir upplýsandi skoðanaskiptum sem þessum, alveg óháð stóra sannleikanum í málunu. Hann kemur ef til vill ekki endanlega í ljós fyrr en aðrir virtir fræðimenn en Björn Bjarnason, fá fullan aðgang að þessum merkilegu skjölum sem hann geymir í kjallaranum heima hjá sér í Háuhlíðinni.

Hugtakið “þöggun” hefur síðastu misseri verið lauma sér inní þjómálaumræðuna. Áður fyrr, þegar rætt var um að vissir hópar væru að sammælast um að þaga mál í hel, var rætt um “samsæri þagnarinnar”. Nú heitir þetta bara “þöggun”. Veit ekki hvað mér á að finnast um hugtakið “þöggun” nú þegar ég hef hafið “bloggun”. Getur maður rofið “þöggun” eins og maður rýfur þögn. Veit ekki, en annað hvort er þetta “óásættanlegt orðskrípi” eða bara rökrétt viðbót við tunguna. Annars rak mig í rogastans þegar ég las í viðtali við Örnu Schram í Mannlífi að það hefði verið “…þöggun í gangi um blaðið”. Arna er þarna að tala um nýja vikulega fréttablaðið sem hún hefur ráðið sig á en forvígismenn þessa blaðs eru hjónin Sigga Dögg Auðunsdóttir og Valdimar Birgisson. Ekki vissi ég um neina “þöggun” um þetta blað og hafi menn ákveðið að skipuleggja slíka “þöggunaraðgerð” hefur alveg gleymst að láta mig vita. Ég er því algerlega óbundin af samblæstrinum og hef því ákveðið að rjúfa “þöggunina”. Eða var ef til vill aldrei til hennar boðað? Er ekki búið að segja frá því í flestum ef ekki öllum fjölmiðlum a þetta nýja blað sé væntanlegt? Er ekki á flestra vitorði að stjörnublaðamaðurinn Arna Schram hefur ráðið sig þangað í stól aðstoðarritstjóra? Þetta blað er sem sagt í meðgönguferli og get ég fúslega viðurkennt að ég er spenntur að sjá það líta dagsins ljós. Þangað til veit ég eiginlega ekki yfir hverju á að þegja. Sónarmyndir af afkvæmum eru frámunalega óspennandi öðrum en foreldrum og aðstandendum. Begga Davíðs spyr Örnu útí þetta blað (sem enn hefur ekki fengið nafn) og er þá fátt um svör. “Ég get ekki upplýst á þessari stundu hvernig blaðið verður nákvæmlega, það verður bara að koma í ljós”, segir Arna í Mannlífsviðtalinu. Arna tekur þátt í að slá þagnarmúr um blaðið en gagnrýnir samt “þöggun” um blessað afkvæmið! Ef til vill er formaður Blaðamannafélagsins að biðja kollegana um að setja sig í stellingar rannsóknarblaðamennskunnar og grafa sig í gegnum þagnarmúrinn sem hún, Sigga Dögg og Valdi hafa reist um blaðið. Annars er margt fróðlegt í þessu viðtali og nokkrir dálkasentimetrar fara í umræðu um karlaveldið á fjölmiðlunum. “Sjónarmið kvenna verða að vera sýnileg”, segir Arna. Þetta er að sönnu þörf ádrepa til okkar sem hafa talið að sannleikans leit og aðhald gagnvart valdhöfum væru ókynbundin grunngildi blaðamennskunnar. En þarna er á ferðinni forsíðuviðtal við fyrstu konuna sem er kjörin formaður Blaðamannafélagsins, einn þekktasta blaðamann Morgunblaðsins til 10 ára, þingfréttamann á tímaskeiði þar sem allir fastir þingfréttamenn voru konur, konu sem nú söðlar um og fer á nýjan fjölmiðil. Og hvað þykir áhugaverðast í forsíðukynningu? Arna Schram: Skilnaðurinn og þunglyndið. Sjónarmið kvenna?

Samhjálp hefur rekið meðferðarheimilið að Hlaðgerðarkoti síðan 1973. Heimilið er rekið af kristilegu líknarfélagi sem á rætur í Hvítasunnuhreyfingunni. Í grunninn er því ekki munur á Hlaðgerðarkoti og Byrginu hans Guðmundar nema þegar kemur að samskiptum við ríkisvaldið. Hlaðgerðarkot er skilgreint sem heilbrigðisstofnun af hinu opinbera. Heilbriðisráðuneytið hefur eftirlit með starfseminni og Landlæknisembættið á að vaka yfir rekstrinum. Þá hefur Ríkisendurskoðun haft eftirlit með bókhaldinu. Þjónustusamningur er í gildi á milli ríkisins og Hlaðgerðarkots. Ekkert af þessu hefur átt við Byrgið. Ekkert eftirlit með fjárreiðum. Ekkert eftirlit af hálfu heilbrigðisráðuneytis. Landlæknir hefur þar enga lögsögu. Þetta vekur upp spurningar um ábyrgð ríkisvaldsins gagnvart Byrginu. Tæpar 200 milljónir af skattfé hafa runnið til Byrgisins án þess að nokkur sæi ástæðu til þess að koma skikki á sambandið á milli ríkisvaldsins og rekstraraðila þrátt fyrir að hliðstæðan eða “skapalónið” hafi legið fyrir gagnavart rekstri Hlaðgerðarkots. Við þetta bætist að viðvörunarbjöllur hefðu átt að æra fjárveitingarvaldið sbr. skýrslan frá 2002 um brotalöm í fjárreiðum Byrgisins. Þeirri skýrslu var Birkir J. Jónsson, formaður fjárlaganefndar, manna kunnugastur en ákvað að hafa þá þekkingu að engu við afgreiðslu á fjárstuðningi til Byrgisins. Hefur hann setið í nefndinni frá 2003 en tók við formennsku þar á liðnu ári. Á næstu dögum er von á skýrslu Ríkisendurskoðunar um Byrgið. Verður fróðlegt að sjá hvort Ríkisendurskoðandi mun beina sjónum að sofandahætti hins opinbera.

Einn “kollegi” var að undrast yfir því um daginn að ég hefði “leyft” Ingimundi Kjarval að hrauna yfir blaðamannastéttina þegar ég tók við hann viðtal eftir að Héraðsdómur sýknaði Reykjavíkurborg af kröfu erfingja Jóhannesar Kjarvals. Ingimundur fór mikinn og sagði að ég og aðrir blaðamenn værum “þjóðarskömmin” í þessu máli. Ingimundur telur að blaðamannastéttin hafi hunsað blaðamannafund sem faðir hans, Sveinn Kjarval, hélt árið 1982. Æ síðan hafi blaðamenn landsins kæft með þögninni umræðu um hina meintu eignarupptöku á verkum Kjarvals árið 1968. Vitaskuld var það ekki mitt að “leyfa” Ingimundi að gagnrýna blaðamannastéttina. Hann virðist sannfærður um að blaðamenn beri mikla ábyrgð í þessu máli, nánast jafnmikla og þeir sem stóðu að hinni meintu eignaupptöku fyrir tæpum fjörutíu árum og neituðu við síðari skoðun að viðurkenna að hún hefði átt sér stað. Það hefði verið ankannalegt að birta ekki þetta grunnviðhorf Ingimundar í frétt um málið í tilefni dómsins. Ég ætla ekki að fjalla meira að sinni um “þjóðarskömmina” en geta þess að það verður örugglega fréttnæmt að sjá hvernig Hæstiréttur tekur á þessu máli. Blaðamenn geta annars ekki leyft sér að vera hörundssárir. Manni hefði varla orðið svefnsamt í gegnum árin ef að maður hefði tekið inná sig allar fúkyrðagusurnar. Það hefur verið vinsælt umliðin ár að saka mann um að ganga erinda eigenda þess fjölmiðils sem maður hefur þegið launin hjá. Þá hafa stjórnmálamenn sakað mann um að ganga erinda pólitískra sjónarmiða. Hef ég þannig, við mismunandi tækifæri, verið úthrópaður taglhnýtingur allra stjórnmálaafla landsins, - nema eins. Yfirleitt lætur maður þetta sem vind um eyru þjóta enda sjaldnast nokkurt efni til andsvara. Þeir sem viðhafa slíka gagnrýni, hversu ómakleg sem hún kann að vera, eiga heldur ekki að gjalda sinna orða þegar kemur að fréttavinnslu um mál sem tengjast þeim. Nú get ég ekki svo trauðla metið yfir línuna hvort andúð Ingimundar Kjarvals á blaðamönnum þjóðarinnar hafi valdið áhugaleysi þeirra um “Kjarvalsmálið”. Það verður þó ekki séð að fréttir af dómsmálinu hafi litast af þeirri andúð.